In het kort

XPS is een stevige, harde isolatieplaat die nauwelijks water opneemt en veel gewicht kan dragen. Daarom gebruik je XPS op plekken waar andere isolatie het moeilijk krijgt: bovenop een plat dak, onder een betonvloer en tegen de fundering. Het zit ook in de kern van veel kantplanken. Tegen geluid helpt XPS niet.

Wat is XPS?

XPS staat voor geëxtrudeerd polystyreen. Het is dezelfde grondstof als EPS (piepschuim), maar het wordt anders gemaakt: als één dichte schuimmassa met gesloten cellen, in plaats van samengesmolten bolletjes. Daardoor is XPS steviger en neemt het veel minder water op. Je herkent XPS vaak aan de gekleurde platen.

XPS is een kunststof isolatieplaat, net als EPS en PIR. Samen vallen ze onder de kunststofisolatie, ook wel hardschuimisolatie genoemd.

Waar is XPS goed in?

  • Bestand tegen water. XPS neemt nauwelijks water op, ook niet als het lang nat is. De isolatiewaarde blijft daardoor goed.
  • Zeer drukvast. Afhankelijk van de kwaliteit kan XPS veel gewicht dragen, zoals een betonvloer, dakterras of grind.
  • Maatvast en rotbestendig. Het vervormt niet snel en rot niet.
  • Goede isolatiewaarde. Voor een Rd-waarde van 3,5 heb je ongeveer 11 à 13 cm nodig.

Waar moet je op letten?

Brand. XPS is brandbaar (brandklasse E) en smelt bij hitte. Aan de binnenkant van een woning scherm je het altijd af, bijvoorbeeld met een plaat of stucwerk volgens voorschrift.

Damp. XPS laat bijna geen damp door. Gebruik het daarom niet aan de koude kant van een houten constructie die damp kwijt moet kunnen. Lees Vocht in je constructie.

Zonlicht. Onbeschermd XPS kan niet tegen langdurig zonlicht. Dek het af met grind, tegels of een afwerkplaat.

Lijm en oplosmiddelen. Sommige lijmen, kitten en bitumenproducten bevatten oplosmiddelen die polystyreen aantasten. Gebruik producten die geschikt zijn voor XPS.

Geluid. XPS dempt nauwelijks geluid.

Waar gebruik je XPS?

  • Omgekeerd dak. De isolatie ligt bovenop de dakbedekking en wordt afgedekt met grind of tegels. XPS is hiervoor gemaakt, omdat het nat mag worden. Lees meer in Plat dak isoleren.
  • Onder betonvloeren en dekvloeren, waar de isolatie gewicht moet dragen.
  • Tegen funderingen en kelderwanden, in contact met de grond.
  • Langs de onderrand van een gebouw, bijvoorbeeld in kantplanken.

XPS als vloerisolatie

XPS kan onder of boven de draagvloer liggen. Onder de vloer leg je de platen rechtstreeks op een vlakke, verdichte ondergrond. Boven de draagvloer liggen ze onder de dekvloer. Leg in beide gevallen een folie tussen de isolatie en het beton of de dekvloer, zodat er geen vocht of specie in de naden loopt. XPS is te combineren met de gangbare systemen voor vloerverwarming.

XPS als dakisolatie

Op een plat dak is XPS de standaard voor het omgekeerde dak. De platen liggen los op de waterdichte dakbedekking en worden afgedekt met grind, tegels of een andere ballastlaag, eventueel met een beschermvlies ertussen. Houd daarbij rekening met de uitzettingsvoegen die het productblad voorschrijft.

Bij een hellend dak kan XPS bovenop de sporen liggen. Zo isoleer je bij een renovatie het dak zonder de afwerking aan de binnenkant te slopen. Let dan wel op de dampopbouw: met een dampdichte laag aan de buitenkant moet de binnenkant nog dampdichter zijn. Lees Vocht in je constructie.

XPS in kantplanken

Een kantplank isoleert en beschermt de onderrand van een gebouw, op de plek waar vloer en fundering aan de buitenlucht grenzen. Veel kantplanken hebben een kern van XPS met een harde afwerklaag, bijvoorbeeld van cementvezel. Het XPS isoleert en kan tegen vocht en spatwater. De afwerklaag beschermt tegen stoten en zonlicht en zorgt voor een strakke plint.

Voor de vakman: technische gegevens
  • λD: gangbaar ca. 0,030–0,036 W/mK, afhankelijk van product en dikte.
  • Druksterkte: CS(10\Y) ca. 200–700 kPa. Voor langdurige belasting geldt een lagere toelaatbare waarde (kruip); dimensioneer daarop volgens het productblad.
  • Dampdiffusie: μ ca. 80–250; Sd bij 100 mm dus ca. 8–25 m.
  • Wateropname: laag, ook bij langdurige onderdompeling. Gebruik voor omgekeerd dak en contact met de grond alleen producten die daarvoor zijn gedeclareerd.
  • Omgekeerd dak: in de Rc-berekening geldt een correctie voor regenwater dat onder de isolatie doorstroomt; volg de rekenregels van de fabrikant.
  • Brandklasse: E; afscherming aan de binnenzijde vereist.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen XPS en EPS?

Beide zijn polystyreen. XPS is dichter en sterker en neemt minder water op. EPS is voordeliger en prima op plekken zonder zware belasting of blijvend vocht.

Mag XPS in de grond?

Ja, als het product daarvoor geschikt is. XPS wordt veel gebruikt tegen funderingen en kelderwanden.

Kan ik XPS stucen of verlijmen?

Er zijn XPS-platen met een ruw of geprofileerd oppervlak die daarvoor bedoeld zijn. Gladde platen hechten minder goed. Kijk op het productblad.

Passende producten

Verder lezen

Laatst gecontroleerd: 23-09-2026

Twijfel je welke oplossing past? Stuur ons een foto van je situatie en de maten, dan denken we met je mee. Neem contact op

 

Onderwerpen