Isolatiematerialen vergelijken: welk materiaal kan wat?
In het kort
Elk isolatiemateriaal heeft zijn eigen sterke kant. Kunststof platen zoals PIR, XPS en EPS isoleren goed per centimeter en kunnen tegen vocht. Minerale wol is brandveilig en dempt geluid. Houtvezel en katoen zijn natuurlijke of gerecyclede materialen die vocht bufferen, en stevige houtvezelplaten houden je huis ook in de zomer koeler.
De materialen in één overzicht
| Materiaal | Dikte voor Rd 3,5 | Tegen geluid | Tegen zomerhitte | Brand | Vocht |
|---|---|---|---|---|---|
| PIR | ca. 8–9 cm | matig | matig | brandbaar, verschilt per product | neemt geen water op; met toplaag dampdicht |
| XPS | ca. 11–13 cm | matig | matig | brandbaar (E) | zeer goed bestand tegen water |
| EPS | ca. 11–13 cm | matig | matig | brandbaar (E) | goed, maar niet voor blijvend nat |
| Steenwol | ca. 12–14 cm | goed | redelijk | onbrandbaar (A1) | dampopen; niet nat laten worden |
| Glaswol | ca. 11–14 cm | goed | matig | onbrandbaar (A1) | dampopen; niet nat laten worden |
| Houtvezel | ca. 13–16 cm | goed | goed | brandbaar (E), verkoolt langzaam | buffert vocht; dampopen |
| Katoen | ca. 13–14 cm | goed | matig | verschilt per product | buffert vocht; dampopen |
De brandklassen gelden voor het materiaal zonder toplaag. Met papier, folie of een afwerking kan de klasse anders zijn. Het productblad is altijd leidend.
Welk materiaal past bij wat je belangrijk vindt?
- Weinig ruimte: PIR isoleert per centimeter het best.
- Zware belasting of contact met water: XPS, bijvoorbeeld bij een omgekeerd dak, onder een betonvloer of rond de fundering.
- Veel vierkante meters voor een scherpe prijs: EPS en glaswol.
- Brandveiligheid: steenwol en glaswol zijn onbrandbaar.
- Geluid: vezelmaterialen zoals steenwol, glaswol, houtvezel en katoen. Harde platen helpen nauwelijks.
- Koel in de zomer: houtvezel, vooral stevige platen in een flinke dikte.
- Natuurlijk of gerecycled: houtvezel en katoen. Voor biobased materiaal kun je soms extra subsidie krijgen, lees Subsidie voor isolatie in 2026.
- Verwerken zonder jeuk: houtvezel en katoen. Bij minerale wol draag je beschermende kleding.
Harde platen of flexibele dekens?
Harde platen, zoals PIR, XPS, EPS en stevige houtvezel- of steenwolplaten, zijn vormvast en kunnen belast worden. Ze sluiten alleen niet vanzelf aan op scheve balken, dus je moet naden zorgvuldig dichtmaken.
Flexibele dekens en matten, zoals glaswol, flexibele steenwol, houtvezel en katoen, klem je tussen balken of stijlen. Ze vullen oneffenheden vanzelf op. Daardoor zijn ze vergevingsgezinder bij houten constructies, maar je kunt er niet op lopen of iets op zetten.
Let op
Kijk niet alleen naar het materiaal, maar ook naar de opbouw. Hoe je vocht tegenhoudt en naden dichtmaakt, bepaalt vaak meer dan de lambdawaarde. Lees Vocht in je constructie.
Voor de vakman: technische gegevens
| Materiaal | λD indicatief (W/mK) | μ indicatief | Druksterkte indicatief | Brandklasse onbekleed |
|---|---|---|---|---|
| PIR | 0,022–0,026 | 50–100 (met alu-toplaag vrijwel dampdicht) | ca. 100–175 kPa | afhankelijk van toplaag en toepassing |
| XPS | 0,030–0,036 | 80–250 | ca. 200–700 kPa (kortdurend, 10% indrukking) | E |
| EPS | 0,031–0,038 | 20–100 | ca. 60–250 kPa (per kwaliteit) | E |
| Steenwol | 0,033–0,040 | ca. 1 | dakplaten drukvast, dekens niet | A1 |
| Glaswol | 0,032–0,040 | ca. 1 | niet drukvast | A1 |
| Houtvezel | 0,038–0,045 | 2–5 | stevige platen drukvast | E |
| Katoen | 0,038–0,040 | 1–2 | niet drukvast | productafhankelijk |
Alle waarden zijn indicatief. Het productblad van het gekozen product is leidend. Voor langdurige belasting gelden lagere drukwaarden dan de kortdurende waarden in deze tabel.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste isolatie?
Die bestaat niet. Het beste materiaal hangt af van waar je isoleert, hoeveel ruimte je hebt en wat je belangrijk vindt.
Wat is het verschil tussen EPS en XPS?
Beide zijn polystyreen, maar ze worden anders gemaakt. XPS is dichter, sterker en neemt minder water op. EPS is voordeliger en prima voor plekken zonder zware belasting of blijvend vocht.
Isoleert natuurlijk materiaal slechter?
Per centimeter iets minder, dus je hebt een wat dikkere laag nodig. Daar staan voordelen tegenover, zoals vochtbuffering en, bij houtvezel, een koelere zolder in de zomer.
Laatst gecontroleerd: 21-09-2026
Twijfel je welke oplossing past? Stuur ons een foto van je situatie en de maten, dan denken we met je mee. Neem contact op