Galm verminderen: voorbeelden per ruimte met cijfers

Een galmende werkplaats, een sportschool waar je je eigen muziek niet meer hoort, een restaurant waar iedereen hard gaat praten: het is steeds dezelfde oorzaak. Harde wanden en een hard plafond kaatsen het geluid terug. Je lost het op met absorberend oppervlak. Maar hoeveel heb je nodig, en wat mag je ervan verwachten? Daarvoor rekenen we zes ruimtes door met de absorptiewaarden uit het Dewin-datablad van de Fibrolith Kustik-plaat.

Niet zeker wat absorptie precies is, of wat de getallen in een datablad betekenen? Lees dan eerst Geluidsabsorptie: wat doet een akoestische plaat echt?

Zo werkt de rekensom

De nagalmtijd (T) is de tijd die een geluid nodig heeft om 60 dB zachter te worden. Je rekent hem uit met de formule van Sabine:

T = 0,161 × V ÷ A

V is het volume van de ruimte in m³. A is de totale absorptie in m². Die vind je door van elk oppervlak (vloer, wanden, plafond, glas, meubels, mensen) het aantal m² te vermenigvuldigen met de absorptiecoëfficiënt α, en alles op te tellen.

Twee dingen volgen daaruit. Een groter volume geeft een langere nagalm. En meer absorptie geeft een kortere: verdubbel je A, dan halveert T en daalt het geluidsniveau op afstand van de bron met ongeveer 3 dB.

Een hard plafond zoals beton heeft een α van ongeveer 0,02. Een plafond van 25 mm houtwolcement op regelwerk met luchtruimte zit bij 500 tot 1000 Hz op ongeveer 0,5 tot 0,7. Bekleed je 100 m² plafond, dan komt er dus ruwweg 50 tot 70 m² absorptie bij, tegen bijna niets ervoor.

Welke nagalmtijd is het doel?

Wat een goede nagalmtijd is, hangt af van waarvoor je de ruimte gebruikt. Voor sporthallen en gymzalen bestaan duidelijke richtlijnen. Voor horeca, klaslokalen en werkplaatsen zijn er vooral richtwaarden uit de praktijk. Dit zijn geen wettelijke eisen, tenzij ze in een bestek of contract staan.

Voor werkplekken geldt het geluidsniveau. De Arbowet kent actiewaarden van 80 en 85 dB(A) en een grenswaarde van 87 dB(A). Akoestiek alleen lost dat zelden op. Volgens de Arbocatalogus Timmerindustrie kan absorptie in vrij grote ruimten 5 tot 10 dB(A) schelen, maar begin altijd bij de bron van het lawaai. Zit je aan die grenzen, laat dan een arbeidshygiënist meten.

Zes ruimtes doorgerekend

Voor elke ruimte hebben we de nagalmtijd voor en na berekend, gemiddeld over 500 en 1000 Hz, tenzij anders vermeld. We gebruiken de waarden van een Fibrolith Kustik plaat van 25 mm uit het Dewin-datablad, met een praktijkfactor van 0,9 omdat een ruimte nooit zo ideaal is als een galmkamer. Bij wanden, vloeren en inboedel rekenen we met afgeronde aannames. Die staan onderaan in het vakmanblok.

* Gemiddeld over 125 tot 4000 Hz, zoals de sportnorm het voorschrijft. De andere waarden zijn het gemiddelde van 500 en 1000 Hz. De daling in dB geldt voor het galmveld, dus op enige afstand van de bron. Vlak naast een machine verandert het directe geluid nauwelijks.

Garage of kleine werkplaats: 8 × 6 × 3 m

Een betonvloer, stenen wanden en een betonplafond: nagenoeg alles is hard. De nagalmtijd ligt rond 2,6 s. Bekleed je het hele plafond (48 m²) met 25 mm houtwolcement op regelwerk met een luchtruimte, dan komt hij in onze berekening op ongeveer 0,7 s. Het niveau van het geluid in de ruimte zakt ongeveer 6 dB. Een hamer op de werkbank klinkt dan korter en minder schel, al hoor je het nog steeds als je ernaast staat.

Wil je het plafond meteen isoleren, bijvoorbeeld onder een verblijfsruimte? Dan is de HWC combiplaat met steenwol een optie. Meer over een werkplaatsplafond staat in Verbeter je werkplaats akoestiek met houtwolcementplaten.

Werkplaats of bedrijfshal: 20 × 15 × 6 m

Een grote hal met betonvloer, stenen wanden en een stalen dak, vol machines en voorraad. Nu galmt het ruim 3,5 s. Het plafond is groot (300 m²), maar je hoeft niet alles te bekleden. Met 60% van het plafond (180 m²), 25 mm houtwolcement op regelwerk met luchtruimte en minerale wol, komt de nagalm in onze berekening op ongeveer 1,3 s. Het niveau zakt dan ongeveer 4 dB.

Dat is merkbaar, maar geen wonder. In een grote hal tellen ook de wanden mee. Bekleed je ook een deel van de wanden, dan loopt de winst richting de 5 tot 10 dB(A) die de Arbocatalogus noemt. Bij machines geldt: hoe dichterbij je staat, hoe meer je het directe geluid hoort. Daar helpt een plafond weinig. Een scherm, een omkasting of trillingsdempers onder de machine doen dan meer.

Sportschool: 15 × 10 × 3,5 m

Een rubbervloer, stenen wanden met 30 m² spiegels en glas, en een betonplafond. Dat geeft een nagalmtijd van bijna 3 s, en dan komt muziek er al snel papperig uit. Bekleed je het hele plafond (150 m²) met 25 mm houtwolcement, luchtruimte en wol, dan zakt de nagalmtijd naar ongeveer 0,6 s en daalt het niveau ongeveer 7 dB. Voor sportscholen bestaat geen vaste eis. Ter vergelijking: gymzalen mikken op maximaal 1,0 s. Dat haal je in dit voorbeeld al met ongeveer 45% van het plafond.

Let op de bas. De diepe tonen van muziek blijven bij 125 Hz langer hangen dan de middentonen: in onze berekening ongeveer 1,5 s na de maatregel, tegen ongeveer 0,5 tot 0,6 s bij de middentonen. Een diepere spouw of meer wol helpt daar. Vallende gewichten maken daarnaast contactgeluid voor de buren of de verdieping eronder. Dat los je met de vloer op, niet met het plafond. Zie Stampende of trillende bovenburen.

Gymzaal of kleine sportzaal: 22 × 14 × 5,5 m

Een sportvloer, stenen wanden en een plafond van staal of beton. Dit is het standaardformaat waar de richtlijn van de KVLO voor geldt: gemiddeld maximaal 1,0 s over 125 tot 4000 Hz. Leeg galmt zo’n zaal in onze berekening ongeveer 3,7 s.

Het hele plafond (308 m²) met 25 mm houtwolcement, luchtruimte en wol brengt het gemiddelde op ongeveer 1,1 s. Dat is net boven de richtwaarde. Bekleed je daarnaast ongeveer 100 m² van de bovenste wand, dan komt het gemiddelde op ongeveer 0,9 s. Dat is wel gehaald.

Restaurant: 12 × 8 × 3 m

Een harde vloer, stenen wanden, 15 m² glas en een betonplafond. Met tafels, stoelen en gasten ligt de nagalmtijd rond 1,7 s. Dat is het punt waarop gesprekken aan de tafel naast je meeklinken en iedereen harder gaat praten. De richtwaarde uit de praktijk is 0,6 tot 0,8 s.

Bekleed je de helft van het plafond (48 m²) met 25 mm houtwolcement op regelwerk met luchtruimte, dan zakt de nagalmtijd naar ongeveer 0,9 s en het niveau ongeveer 3 dB. Voor 0,7 s heb je in dit voorbeeld ruim driekwart van het plafond nodig. Zit er veel meubilair of zitten er veel gasten, dan kom je met minder toe. In een bijna lege zaal heb je bijna het hele plafond nodig. Naturel en wit hebben we standaard; een andere kleur laten we op maat spuiten, zodat het bij de inrichting past.

Horeca heeft eisen aan de brandklasse van wand- en plafondafwerking. De plaat heeft brandklasse B-s1,d0. Laat de toepassing in jouw pand toetsen.

Klaslokaal of kantoor: 8 × 7 × 3 m

Een rubber of linoleumvloer, stenen wanden met 10 m² raam en een betonplafond: zo’n lokaal galmt ongeveer 1,7 s. Voor spraakverstaan is 0,6 tot 0,8 s de gangbare richtwaarde. Met het hele plafond (56 m²) bekleed met 25 mm houtwolcement en luchtruimte komt de nagalmtijd op ongeveer 0,6 s, een daling van ruim 4 dB. Voor 0,7 s heb je ruim driekwart van het plafond nodig.

Een kantoor of vergaderruimte mag met 0,7 tot 1,1 s wat ruimer zitten en komt dus met minder toe.

Welke opbouw kies je per situatie?

De platen kun je bestellen via Fibrolith 25 mm. Hoe je ze bevestigt, staat in Algemene instructies houtwolcementplaten. De waarden van elke opbouw staan in de tabel van Dewin.

Zo pak je het aan in jouw ruimte

1. Meet de ruimte: lengte, breedte en hoogte. Het volume is lengte × breedte × hoogte.
2. Noteer wat er is: welke vloer, welke wanden, hoeveel glas, wat voor plafond, en hoeveel meubels of machines er staan.
3. Bepaal het probleem: spraak, machinegebrom, muziek of schelle geluiden? Dat bepaalt of je vooral hoge tonen of ook diepe tonen wilt pakken.
4. Kies een doel: een nagalmtijd uit de tabel hierboven, of een vergelijkbare ruimte die prettig klinkt.
5. Reken de absorptie uit die je nodig hebt (zie het voorbeeld hieronder) en deel die door de absorptie per m² van de plaat.
6. Stuur ons de maten. Dan rekenen we met je mee en zeggen we eerlijk of een plafond genoeg is of dat je ook wanden nodig hebt.

Rekenvoorbeeld: het klaslokaal

• Volume: 8 × 7 × 3 = 168 m³. De nagalmtijd nu is 1,7 s.
• Absorptie nu: A = 0,161 × 168 ÷ 1,7 ≈ 16 m².
• Doel 0,7 s: A = 0,161 × 168 ÷ 0,7 ≈ 39 m². Er moet dus ongeveer 23 m² absorptie bij.
• De plaat: 25 mm op regelwerk met luchtruimte, α ongeveer 0,6 bij 500 tot 1000 Hz, in de praktijk ongeveer 0,54. Het betonplafond had 0,02. Winst per m²: ongeveer 0,5.
• Nodig: 23 ÷ 0,5 ≈ 45 m² plafond, ruim driekwart van de 56 m².

Dit is een gemiddelde over twee frequentiebanden. Een akoestisch adviseur rekent per band en met jouw exacte oppervlakken. Voor een indicatie is bovenstaande sommetje een prima start.

Passende producten

Laatst gecontroleerd: 30 september 2026